BOARD EXAM 2026 10 - Class 10 Gujarat Board Hindi

ધોરણ 10 હિન્દી બોર્ડ પેપર: મુખ્ય પ્રશ્નો અને જવાબો

આ વિભાગમાં ધોરણ 10 માટેના હિન્દી બોર્ડ પેપરના મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો અને તેમના સ્પષ્ટ જવાબો આપવામાં આવ્યા છે. દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય વિકલ્પ, એક વાક્યમાં જવાબ, અને વ્યાખ્યાત્મક પ્રશ્નોના સંક્ષિપ્ત અને સ્પષ્ટ જવાબો સમાવિષ્ટ છે. આ નોંધો પરીક્ષામાં પુછાતા પ્રશ્નોના સ્વરૂપ અને જવાબ આપવાની રીતને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે.

મહત્વપૂર્ણ એકલ પસંદગી પ્રશ્નો

પેપરમાં પુછાયેલા મુખ્ય એકલ પસંદગી પ્રશ્નો અને તેમના યોગ્ય વિકલ્પો નીચે મુજબ છે:

• રૂપા કોની પત્ની હતી?
  • પંડિત બુદ્ધિરામ (વિકલ્પ D)
• સુધા કુલકર્ણીએ કયા ક્ષેત્રમાં અભ્યાસ કરવો ઇચ્છ્યો હતો?
  • કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન…

ધોરણ 10 હિન્દી બોર્ડ પેપર: મુખ્ય પ્રશ્નો અને જવાબો

આ વિભાગમાં ધોરણ 10 માટેના હિન્દી બોર્ડ પેપરના મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો અને તેમના સ્પષ્ટ જવાબો આપવામાં આવ્યા છે. દરેક પ્રશ્ન માટે યોગ્ય વિકલ્પ, એક વાક્યમાં જવાબ, અને વ્યાખ્યાત્મક પ્રશ્નોના સંક્ષિપ્ત અને સ્પષ્ટ જવાબો સમાવિષ્ટ છે. આ નોંધો પરીક્ષામાં પુછાતા પ્રશ્નોના સ્વરૂપ અને જવાબ આપવાની રીતને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે.

મહત્વપૂર્ણ એકલ પસંદગી પ્રશ્નો

પેપરમાં પુછાયેલા મુખ્ય એકલ પસંદગી પ્રશ્નો અને તેમના યોગ્ય વિકલ્પો નીચે મુજબ છે:

• રૂપા કોની પત્ની હતી?
  • પંડિત બુદ્ધિરામ (વિકલ્પ D)
• સુધા કુલકર્ણીએ કયા ક્ષેત્રમાં અભ્યાસ કરવો ઇચ્છ્યો હતો?
  • કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન
• 'અપશબ્દોના ઉપયોગથી અવિનાશ પર પ્રતિબંધ' વાક્ય કોણ કહે છે?
  • નિમેશ (વિકલ્પ B)
• કાલિદાસ હરિ સાવકના અંગો પર શું લગાવવા માંગતા હતા?
  • ઘૃત (ઘી)
• 'ચોરી' કથાના રચયિતા કોણ છે?
  • યશપાલ જૈન
• રામ પ્રસાદ બિસ્મિલના ગુરુનું નામ શું હતું?
  • શ્રી રામદેવ
• 'ચોથા વ્યક્તિ' કયા ગુણની વાત કરે છે?
  • ઉદારતા (વિકલ્પ A)
• પંડિત શાદીરામ પોતાનું ઋણ કેમ ચૂકવી શકતા નહોતા?
  • બાકી રહેલા પૈસા બીમારીના ઇલાજમાં અને અન્ય ખર્ચમાં વપરાઈ જતા હતા.
• માણસ ક્યારે વધારે ધાર્મિક, ફિલોસોફર અને સદાચારિ લાગે છે?
  • જ્યારે તે બુઝેલા દિલ હોય (વિકલ્પ C)

એક વાક્યમાં જવાબ આપવાના પ્રશ્નો

આ વિભાગમાં એક વાક્યમાં જવાબ આપવાના પ્રશ્નો અને તેમના જવાબો છે:

• ડ્રીમ પ્રોજેક્ટ શું હતું?
  • માનવ પ્રક્ષેપણ યંત્ર બનાવવું.
• ગોપી અનુસાર કવિતા શું છે?
  • કવિતા એ છે જેમાં રસ અને ભાવ હોય; શબ્દો દ્વારા હૃદયની સંવેદનાઓ વ્યક્ત થાય છે.
• કવિ શું કરે છે?
  • પોતાના હૃદયની વાત કરે છે.
• દંતુલ કોણ હતો?
  • રાજપુરુષ, જેણે હરણનો શિકાર કર્યો હતો અને કાલિદાસ તેને બચાવવા માંગતા હતા.
• મલ્લિકા ના ઘરે કેવી રીતે પહોંચ્યો?
  • તેના લોહીની બૂંદોનું પીછો કરતા પહોંચ્યો.
• બિંદુએ પોતાના દોષ માટે શું કર્યું?
  • પોતાના ગુનાહનો સ્વીકાર કરીને દિલથી માફી માંગી.
• દેશને કેવી પ્રજાજનોની જરૂર છે?
  • સત્યનિષ્ઠ, કર્તવ્યનિષ્ઠ અને ચરિત્રવાન નાગરિકોની.

ચાર-પાંચ વાક્યમાં જવાબ આપવાના પ્રશ્નો

વિશ્લેષણાત્મક પ્રશ્નો માટે સંક્ષિપ્ત અને સ્પષ્ટ જવાબો:

• બિસ્મિલના ચરિત્ર વિશેષતાઓ:
  • માતા-પિતાને ખૂબ પ્રેમ કરતા, યુવાન ઉંમરે દેશ માટે પ્રાણ ન્યોછાવર કર્યા, મહાન ક્રાંતિકારી હતા.
• બુઢાપા તૃષ્ણા રોગનું અંતિમ સમય કેમ છે?
  • બાળપણ અને બુઢાપામાં એક જ પ્રકારની હઠ હોય છે; જેમ બાળકને કોઈ વસ્તુ જોઈએ છે, તેમ બુઢાપામાં પણ એક જ વસ્તુ પર મન અટકી જાય છે.
• ભારત વિશ્વ શાંત કેમ કહેવાય છે?
  • 'વસુધૈવ કુટુંબકમ'ના સિદ્ધાંતને અનુસરે છે, સમગ્ર વિશ્વને પોતાનું ઘર માને છે.
• ભૂખની દશા કવિને સુંદર કેમ લાગે છે?
  • સંઘર્ષશીલ વ્યક્તિ કવિને આકર્ષે છે, તેથી ભૂખની દશા પણ સુંદર લાગે છે.

વ્યાખ્યાત્મક પ્રશ્નો અને અર્થ સ્પષ્ટતા

• 'કહેતાં છે, બધાં શાસ્ત્ર કમાઓ, રોટી જાણ બચાવી...'
  • જીવન બચાવવું પ્રથમ છે; સંકટ સમયે તમામ શક્તિઓનો ઉપયોગ કરીને પ્રાણ બચાવવું જોઈએ.
• 'મુખમાં રામ, બગલમાં છરી'નો અર્થ:
  • બહારથી મિત્રતા, અંદરથી કપટ; મોઢે એક વાત, મનમાં બીજું.

ભાષા અને વ્યાકરણ આધારિત પ્રશ્નો

• 'જ્યાં મનુષ્ય ન હોય' માટે યોગ્ય શબ્દ:
  • નિર્જન
• 'વ્યાકુલ' માટે સંધિ વિભાજન:
  • વિ + આકુલ = વ્યાકુલ
• 'પરમાત્મા' માટે સંધિ:
  • પરમ + આત્મા = પરમાત્મા
• 'ગલા ફાડવું'નો અર્થ:
  • ખૂબ જોરથી બોલવું/ચીંઘાડવું

વિરોધી અને પર્યાયવાચી શબ્દો

• ભ્રષ્ટાચાર – વિરોધી:
  • સદાચાર અથવા શિષ્ટાચાર
• શરૂઆત – વિરોધી:
  • અંત
• અવિરામ – પર્યાયવાચી:
  • નિરંતર, સતત, સતત ચાલતું
• લહૂ – પર્યાયવાચી:
  • (ઉલ્લેખ નથી)
• અભિરામ – અર્થ:
  • (ઉલ્લેખ નથી)

ભાવવાચક અને કર્તૃવાચક સંજ્ઞા

• 'માણવીય' – ભાવવાચક સંજ્ઞા:
  • માનવતા
• 'મોટું' – ભાવવાચક સંજ્ઞા:
  • મોટાપણું/બડપણ
• 'ઝગડો' – કર્તૃવાચક:
  • ઝગડાળુ
• 'વિજ્ઞાન' – કર્તૃવાચક:
  • વૈજ્ઞાનિક

વિશેષણ, સમાસ અને મુહાવરા

• 'પ્રકૃતિ' – વિશેષણ:
  • પ્રાકૃતિક
• 'અંશ' – વિશેષણ:
  • અંશિક
• 'દ્વિગુ સમાસ' ઉદાહરણ:
  • સંખ્યાવાળા શબ્દોમાં (ઉદાહરણ સ્પષ્ટ નથી)
• 'છુદાતુર' – સમાસ:
  • છુદા + આતુર (તત્પુરુષ સમાસ)
• મુહાવરો:
  • 'ગલા ફાડવું' – ખૂબ જોરથી બોલવું

લેખન કાર્ય અને અનુચ્છેદ

• અનુચ્છેદ લેખન:
  • 'આધુનિક શિક્ષણ' અથવા 'સૂચના નો અભાવ' વિષય પર લખવું.
  • ભારતની શિક્ષણ પદ્ધતિમાં વર્ગવાર્તા, પાઠવાંચન અને પાઠ્યપુસ્તકો મુખ્ય આધાર છે.
• પત્ર લેખન:
  • અનૌપચારિક પત્ર – મિત્રને લખવાનો, ફોર્મેટ મુજબ.
• નિબંધ લેખન:
  • 'મારું દેશ મહાન', 'વિજ્ઞાનના લાભ', 'બુઢાની આત્મકથા' જેવા વિષયો.

વિશિષ્ટ નોંધો અને પરીક્ષા માટે સૂચનો

• ત્રણ ક્લાસમાંથી મોટાભાગના પ્રશ્નો આવ્યાં છે.
• પ્રશ્નોના જવાબમાં સ્પષ્ટતા અને સંક્ષિપ્તતા જાળવવી.
• વિકલ્પ આધારિત પ્રશ્નોમાં સાચો વિકલ્પ પસંદ કરવો.
• વ્યાખ્યાત્મક પ્રશ્નોમાં મુખ્ય મુદ્દા સ્પષ્ટ રીતે લખવા.
• ભાષા અને વ્યાકરણના પ્રશ્નોમાં સંધિ, સમાસ, મુહાવરા, વિરોધી અને પર્યાયવાચી શબ્દોનું યોગ્ય ઉપયોગ કરવો.
• લેખન કાર્યમાં વિષયને અનુરૂપ અને સ્પષ્ટ અનુચ્છેદ, પત્ર અથવા નિબંધ લખવો.